Buurtschap aan de Cappel sinds 1410 

Het landschap maakt (de) geschiedenis

De Galgenberg wordt voor het eerst schriftelijk vermeld in 1410. Van 1235 tot 1795 vormde de voet van deze steilrand de grens met het graafschap, later hertogdom Jülich/Gulik. Die grens heet nu de Scheidingsweg. Aan de noordkant ligt een vroegere Maasmeander door de Maas 10.000 jaar geleden gevormd. Aan de zuidkant ligt het Roerdal. Aan beide kanten is er een hoogteverschil van ruim vijf meter. De ‘berg’ hoorde bij Roermond, hoofdstad van Oppergelre en onderdeel van het hertogdom Gelre. Daarom werden al voor 1410 op deze plek mensen opgehangen. Op die manier zagen reizigers die uit het oosten over de Keulse Baan of de Heinsbergerweg naar Roermond kwamen, dat de straffen in Roermond in het hertogdom Gelre zwaar konden zijn. Op de Galgenberg werden in 1613/4 vele van hekserij verdachte vrouwen en ook mannen terechtgesteld. Volgens de laatste onderzoeken zeker 73 personen,

Kapel

In 1418 bouwde het stadsbestuur een kapel nabij de Galgenberg. Al in dezelfde eeuw ontstond een snel groeiende verering van een houten Mariabeeld: Onze Lieve Vrouw in ‘t Zand. De Kapel in ’t Zand werd regelmatig vergroot en trok steeds meer bedevaartgangers.

Vanwege de vele bedevaartgangers werd in 1730, de 13 m brede en meer dan één km lange Kapellerlaan aangelegd met een dubbele rij lindes. De Kapel in ’t Zand werd in 1862 uitgebreid met een klooster van de Redemptoristen. Langs de Kapellerlaan staan allerlei prachtige huizen, vaak rond 1900 gebouwd. Aan het begin van deze laan staat museum het Cuypershuis uit 1853.

In 1784 mocht op bevel van de Habsburgse keizer Jozef II vanuit Wenen via Brussel in Roermond niet meer in of om de kerk begraven worden. Dat mocht alleen nog op een algemene begraafplaats minstens 1 kilometer buiten de stad. Vandaar het Oude Kerkhof in 1785 zo ver buiten de stad. Op de Tranchotkaart van 1820 staat buurtschap ‘Aan de Cappel’.

Rond de Kapel

In 1882 werd er op de Galgenberg een molen gebouwd. Deze werkte tot 1985, eerst op windkracht, later op stoom en tenslotte op elektriciteit. Deze molen is nu een monument.

In 1920 werd het Kruiswegpark aangelegd. De plattegrond werd ontworpen door Pierre Cuypers.

Vlakbij stroomt de Roer. In 1980 was het nog een chemisch riool, maar nu is het water weer schoon. Daarom zijn nu meer dan 40 soorten libellen en 40 soorten vissen langs en in de Roer. De Roer is nu weer een van de schoonste en meest natuurlijke rivieren van Nederland en Nordrhein Westfalen.

Kapel in oorlogstijd

Bij de spoorovergang werden op 10 mei 1940 rond 01.40 uur de eerste schoten in Nederland op Duitse soldaten afgevuurd. Even later werden de spoorbruggen opgeblazen.

In de Hongerwinter van 1944 was de Roer een grote, moeilijk te passeren barrière voor de Geallieerden. Vooral toen Nazi Duitsland in februari 1945 de Rurtalsperre openzette en de Roer veel weilanden onder water zette. Op 1 maart bereikten Amerikaanse soldaten over de kapotte brug via de Andersonweg de stad Roermond.

Bron: Wilbert Dekker, april 2022

De wijk
Bezienswaardigheden Het landschap maakt (de) geschiedenis Verhalen en foto's uit de wijk In de wijk Hulp
Wijkraad Actueel inbox Contacteer ons